كردم بر شما مراد بذكر آن تفكر است در آن و قيام بشكر آن و تقييد نعمت بايشان جهة آنست كه انسان بالطبع غيور و حسود است پس هر گاه نظر بنعمتى كه حقتعالى بر غير آن انعام فرموده غيرت و حسد او حامل وى مىشود بر كفران و سخط آن و اگر نظر بنعمتى كرد كه بر او انعام كرده حب آن نعمت حامل او مىشود بر رضا و شكر گذارى آن و نزد بعضى مراد به اين نعمت نعمتى است كه حقتعالى باباى ايشان انعام فرموده كه آن نجات دادن آنها بود از فرعون و غرق شدن و عفو كردن آنها را از اتخاذ عجل و نعمى كه بر ايشان عطا كرده بود كه آن دريافتن زمان حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله كه مبشربه بود در كتاب تورية و انجيل يعنى جميع نعم ابا را كه فخر و مباهات شما به ايشانست و همهء نعم خود را ياد كنيد و بشكر آن قيام نمائيد * ( وَأَوْفُوا بِعَهْدِي ) * و وفا كنيد بر پيمان من كه در شأن پيغمبر امى صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم با شما بسته‌ام در تورية چه حقتعالى در تورية آن حضرت را بنبى امى صلَّى اللَّه عليه و آله تعريف كرده كما قال اللَّه تعالى النَّبِيَّ الأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَه مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي التَّوْراةِ يعنى وفا كنيد بايمان آوردن بوحدانيت من و تصديق نمائيد بمحمد صلَّى اللَّه عليه و آله و اطاعت و امتثال من كنيد * ( أُوفِ بِعَهْدِكُمْ ) * تا وفا كنم بعهد شما بحسن اثابت يعنى تا جزاى وفادارى شما بر احسن وجه بشما رسانم اضافه عهد در هر دو صورت بفاعلست و اضافهء آن بمعاهد و معاهد هر دو جايز است و احتمال آن دارد كه اول مضاف بفاعل باشد و ثانى بمفعول چه حقتعالى عهد كرده بود بجانب ايشان بايمان و عمل صالح بواسطه نصب دلايل و انزال كتب و وعده داده بود ايشان را به ثواب بر حسنات ايشان و وفا به اين هر دو عهد عرضى عريض است پس اول مراتب وفا از ما اتيانست بكلمتين شهادتين و از حق تعالى حقن دماء و مال و آخر مراتب آن از ما استغراق عارفست در بحر توحيد بحيثيتى كه از نفس خود فارغ شود چه جاى غير خود و از خدا اعطاء اجل نعمت و اعظم مثوبتست به او و آنچه مرويست از ابن عباس كه اوفوا بعهدى فى اتباع محمد ( ص ) اوف بعهدكم فى رفع الاضار و الاغلال ) و از غير او كه ( اوفوا باداء الفرائض و ترك الكبائر اوف بالمغفرة و الثواب ) و يا ( اوفوا بالاستقامة على الطريق المستقيم اوف لكم بالكرامة و النعيم المقيم ) نظر بوسايط بين المرتبتين است و گويند اضافهء عهد در هر دو صورت بمفعولست و معنى آنكه وفا كنيد به آنچه معاهده كرده‌ايد به من از ايمان و التزام طاعت تا وفا كنم به آنچه معاهده كردم بشما از حسن اثابة و تفصيل اين عهد در اين آيتست كه لَقَدْ أَخَذَ اللَّه مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ الى قوله وَلأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّاتٍ . . . * ( وَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ ) * و از من بترسيد در نقض اين عهد و شكستن اين پيمان و در هر چه اتيان به آن مينمائيد و ترك مىكنيد اين كلام اكد است در افادهء تخصيص از اياك نعبد چه با وجود تقديم مفعول تكرير مفعول شده وفاء جزائيه به جهت تضمن كلام